Trong giới triathlon, số lượng người học bơi khi đã trưởng thành rất đông đảo. Tui cũng zậy! Liệu họ có bị thiệt thòi so với những người đã bơi từ nhỏ? Chuyên gia sẽ giải đáp thắc mắc này.
Câu Chuyện Của Một VĐV Chuyên Nghiệp Khởi Đầu Trễ
Colin Cook bắt đầu chơi thể thao sức bền từ một lời cá cược trong lúc say xỉn. Năm 2009, anh hoàn thành giải Boston Marathon. Cùng năm đó, dù không hề biết bơi lúc nhỏ, anh vẫn hoàn thành giải Half-IRONMAN. Năm 2010, anh chinh phục Full IRONMAN. Đến năm 2024, Cook trở thành nhà vô địch nghiệp dư tại IRONMAN Lake Placid.
Hiện tại, Cook là một HLV triathlon. Anh cực kỳ thấu hiểu những học viên lớn tuổi mới bắt đầu học bơi. Anh chia sẻ: “Rất nhiều HLV bơi lội đã bơi từ nhỏ. Họ không hiểu được cái khó của người lớn khi phải đi tìm cảm giác nước. Sự thấu hiểu này giúp tôi đào tạo những người bắt đầu muộn rất tốt.”.
Nhiều VĐV học bơi muộn thường tự ti. Họ nghĩ mình kém cỏi hơn những người được tập bơi từ bé. Liệu cảm giác thua thiệt này có thật không? Khoa học đang tìm kiếm câu trả lời.
Khoảng Cách Giữa Người Bơi Muộn Và VĐV Bơi Từ Đại Học
Tại giải Lake Placid, Cook mất 1 tiếng để hoàn thành phần bơi. Một đối thủ từng là VĐV bơi lội đại học đã bỏ xa anh tới 12 phút dưới nước. Rất khó để anh đuổi kịp thành tích bơi đó.
Nhưng về mặt sinh lý học, sự khác biệt giữa hai nhóm người này không lớn như ta tưởng. Một nghiên cứu từ Đại học Coimbra (Bồ Đào Nha) đã so sánh chức năng thần kinh – hô hấp giữa người bơi từ nhỏ và người học bơi lúc lớn. Kết quả cho thấy: không có sự khác biệt quá lớn về khả năng phát triển thể chất. Sự thua thiệt phần lớn nằm ở yếu tố tâm lý và thời gian rèn luyện.
Quy Tắc 10.000 Giờ Lên Tiếng
Tác giả Malcolm Gladwell đã đưa ra quy tắc 10.000 giờ trong cuốn Outliers. Để làm chủ một kỹ năng, bạn cần hàng ngàn giờ tập luyện có chủ đích. Tài năng bẩm sinh không quan trọng bằng sự cần cù.
Những người bơi từ nhỏ có lợi thế lớn về thời gian. Họ đã tích lũy hàng ngàn giờ rèn luyện kỹ thuật và sự dẻo dai. Cook khẳng định: “Nếu không bơi từ nhỏ, việc vươn lên đỉnh cao là cực kỳ khó”.
Tuy nhiên, khó không có nghĩa là bất khả thi. VĐV chuyên nghiệp Lionel Sanders (Canada) là minh chứng sống. Anh học bơi rất muộn nhưng nhờ tập luyện điên cuồng, anh vẫn đủ sức cạnh tranh với top đầu thế giới.
Chạy và đạp xe có thể cải thiện bằng cách giảm cân hoặc mua đồ xịn. Nhưng bơi lội lại phụ thuộc 100% vào kỹ thuật. Bạn cần rất nhiều thời gian tập kỹ thuật (drill), dùng dụng cụ bổ trợ (bàn quạt, ống thở) và tinh chỉnh tư thế thân người. Sự kiên nhẫn mới là chìa khóa.
Câu Hỏi Lớn: Tại Sao Bạn Muốn Bơi Tốt Hơn?
Nadine Ford, CEO của tổ chức bơi lội Evolutionary Aquatics, luôn hỏi học viên chữ “Tại sao”. Nhiều người học bơi chỉ vì muốn lấy huy chương IRONMAN.
Sự đối phó này làm họ không bao giờ yêu thích môn bơi. Họ chỉ học bơi sải cơ bản để thi đấu. Họ yêu đạp xe và chạy bộ vì lúc đó họ được thở tự do. Môi trường nước khiến họ ngột ngạt và sợ hãi. Nếu bạn bơi chỉ vì ép buộc, tiến bộ sẽ rất chậm.
Dan Simonelli, nhà sáng lập Open Water Swim Academy, khuyên người bơi muộn hãy tìm kiếm niềm vui. Quá trình học hỏi, nỗ lực vượt qua nỗi sợ nước chính là phần thưởng lớn nhất. Đừng quá bận tâm đến việc so sánh mình với VĐV chuyên nghiệp. Thành tích cá nhân tốt hơn ngày hôm qua mới là điều quan trọng.
💡 Chia Sẻ Từ Cốt Trần Đình Minh Anh
Năm 28 tuổi, tui mới bắt đầu tập bơi để chuẩn bị cho giải IRONMAN 70.3 Vietnam 2016. Trước đó, tui hoàn toàn mù tịt. Ban đầu, tui chỉ lóp ngóp bơi ếch. Nhìn các anh em bơi sải vèo vèo, tui cũng thèm và có chút tự ti.
Nhưng khoa học đã chứng minh, tế bào chúng ta không hề có ranh giới tuổi tác cho việc học kỹ năng mới. Thay vì nóng vội, tui kiên nhẫn chia nhỏ mục tiêu. Tôi tập nổi, tập thở nước, tập cảm giác kéo nước.
Từng cột mốc được chinh phục. Tui đã biết bơi sải. Tui hạ được thành tích bơi cự ly 1.9km xuống dưới 40 phút. Cự ly 3.8km (Full IRONMAN) tui bơi dưới 80 phút.
Vẫn còn một chặng đường rất dài phía trước để tui cải thiện. Đặc biệt là cải thiện tinh thần “yêu nước” nếu muốn bơi tốt hơn nữa.
Bài học rút ra là: Đừng bao giờ đổ lỗi cho việc bắt đầu muộn. Nước rất công bằng. Bạn dành cho nước bao nhiêu sự kiên nhẫn, nó sẽ trả lại cho bạn bấy nhiêu tốc độ. Quá trình phấn đấu từ “không biết gì” đến “có thể làm được” mới là cảm giác đã nhất của Triathlon!
-Trích từ bài viết của chuyên gia Elaine K. Howley trên TriMag-
