Mọi VĐV thể thao sức bền (marathon, ultra trail, IRONMAN…) đều hiểu cảm giác kinh hoàng khi phải nuốt thêm một gói gel năng lượng ở cuối giải đua. Ban đầu, gói gel vị socola có thể rất ngon miệng. Tuy nhiên, sau vài tiếng, vị ngọt ấy lại gây ra cảm giác buồn nôn.
Hiện tượng này được gọi là sự ngợp vị (flavour fatigue). Khi cơ thể mệt mỏi, vị giác của chúng ta sẽ thay đổi hoàn toàn. Nghiên cứu cho thấy vị ngọt sẽ trở nên gắt hơn khi vận động kéo dài.
Liệu gel năng lượng không mùi (unflavoured gel) hoặc bột năng lượng không vị có phải là giải pháp cứu cánh? Cùng lắng nghe tranh luận từ hai chuyên gia thể thao sức bền hàng đầu.
Góc Nhìn 1: Gel Không Mùi Giúp Đảm Bảo Mục Tiêu Carbohydrate (Tiến sĩ Jamie Pugh)
Tiến sĩ Jamie Pugh là cố vấn khoa học tại Puresport. Ông cũng là nhà nghiên cứu tại Đại học Liverpool John Moores. Theo ông, cơ bắp chỉ quan tâm đến lượng carbohydrate được hấp thụ. Cơ thể không phân biệt gel có vị việt quất hay không mùi.
Tuy nhiên, vị giác sẽ biến đổi theo thời gian vận động. Ở giai đoạn đầu, cơ thể khát khao năng lượng nên vị ngọt rất dễ chịu. Càng về cuối đường đua, sự tích tụ vị ngọt khiến bạn bị quá tải giác quan. Gói gel từng rất ngon sẽ trở nên vô cùng gắt. Điều này làm bạn sợ nạp gel và dẫn đến cạn kiệt năng lượng.
Chiến Thuật Phân Tầng Hương Vị
Gel không mùi giúp loại bỏ sự kích thích giác quan quá mức. Bạn vẫn nạp đủ lượng carbohydrate cần thiết mà không cảm thấy buồn nôn. Tiến sĩ Pugh đề xuất chiến thuật phân tầng hương vị như sau:
- Chặng đầu: Sử dụng gel có vị ngọt trái cây để tạo cảm giác ngon miệng.
- Chặng cuối: Chuyển sang gel không mùi để duy trì lượng đường nạp vào ổn định.
Một số người chọn thức ăn mặn ở cuối cuộc đua. Tuy nhiên, đồ ăn mặn cần thời gian nhai và chứa nhiều chất béo. Lượng máu đến dạ dày giảm khi chạy nhanh sẽ gây đau bụng. Gel không mùi là giải pháp trung hòa hoàn hảo. Nó cung cấp đường hấp thụ nhanh mà không gây dị ứng vị giác.
Góc Nhìn 2: Đa Dạng Hương Vị Tự Nhiên Mới Giữ Động Lực (Bà Lara Giusti)
Bà Lara Giusti là nhà sáng lập thương hiệu gel Veloforte. Bà mang đến một góc nhìn hoàn toàn trái ngược. Theo bà, nạp năng lượng không chỉ nuôi dưỡng cơ bắp. Nó còn phải nuôi dưỡng cả tinh thần và động lực thi đấu.
Đừng Biến Việc Nạp Năng Lượng Thành Hình phạt
Bộ não con người luôn khao khát phần thưởng từ giác quan. Việc chuyển sang gel không mùi làm bài tập trở nên nhàm chán. Vấn đề không phải do hương vị, mà do sự lặp đi lặp lại của vị ngọt nhân tạo.
Giải pháp là xoay vòng các hương vị từ thực phẩm tự nhiên:
- Giai đoạn xuất phát: Vị ngọt thanh từ quả mọng (dâu tây, việt quất).
- Giai đoạn giữa: Vị chua đậm kích thích của anh đào hoặc chanh.
- Giai đoạn bứt tốc: Vị thảo mộc như gừng, củ dền hoặc cà phê nguyên chất.
Sự thay đổi này giúp kích thích bộ não và giữ sự tỉnh táo. Hãy chọn các loại gel từ nước ép trái cây thật. Chúng cung cấp chất chống oxy hóa, điện giải tự nhiên và rất êm dịu cho dạ dày.
Bảng So Sánh Hai Chiến Thuật Nạp Gel Năng Lượng
| Tiêu Chí So Sánh | Chiến Thuật Gel Không Mùi | Chiến Thuật Đa Dạng Hương Vị Tự Nhiên |
| Mục tiêu chính | Chống ngợp vị, tránh buồn nôn ở chặng cuối. | Tăng động lực tinh thần, kích thích vị giác. |
| Cơ chế tác động | Giảm thiểu kích thích giác quan tối đa. | Cung cấp phần thưởng giác quan cho bộ não. |
| Loại gel ưu tiên | Gel tinh khiết, không chứa hương liệu. | Gel chứa nước ép trái cây thật, thảo mộc, cà phê. |
| Thời điểm sử dụng | Rất hiệu quả ở 1/3 cuối đường đua. | Luân phiên thay đổi suốt từ đầu đến cuối giải. |
| Rủi ro gặp phải | Cảm giác ăn uống trở nên đơn điệu, máy móc. | Có thể chọn sai vị ngọt nhân tạo gây rát cổ họng. |
Cả hai chiến thuật đều hướng tới mục tiêu duy trì năng lượng liên tục. Nếu bạn thường xuyên bị buồn nôn vì vị ngọt, hãy thử gel không mùi. Nếu bạn cần cảm hứng để bứt phá, hãy đa dạng hóa hương vị tự nhiên. Hãy thử nghiệm kỹ hai phương pháp này trong các buổi chạy dài trước ngày thi đấu.
-Trích từ bài viết của India Paine trên 220Tri-
