Hầu hết VĐV ba môn phối hợp đều cầu nguyện cho một dòng chảy xuôi chiều trong ngày thi đấu. Nhưng đôi khi, thiên nhiên lại không ưu ái bạn.
Gần đây tại giải IRONMAN 70.3 Morro Bay, các VĐV đã phải vật lộn với một dòng thủy triều cực mạnh. Điều kiện khắc nghiệt này dẫn đến tỷ lệ DNF (bỏ cuộc) ước tính lên tới 26,6%.
Tại Bắc Mỹ, chỉ có 12 trong số 42 giải IRONMAN 70.3 và 3 trong số 12 giải Full IRONMAN là bơi ngoài đại dương. Phần còn lại là bơi ở hồ hoặc sông. Tuy nhiên, mọi con sông và hồ nước đều có những dòng chảy ngầm và sóng lượn đòi hỏi kỹ năng xử lý đặc thù.
Chinh phục IRONMAN, triathlon là bài toán đương đầu với thiên nhiên. Dù bạn bơi hàng kilomet trong hồ tĩnh lặng, bạn vẫn có thể gục ngã nếu thiếu kỹ năng ứng phó. Với sự chuẩn bị đúng đắn, bạn hoàn toàn có thể bơi an toàn qua các dòng nước dữ dội.
Các Loại Dòng Chảy Khác Nhau Và Nơi Chúng Xuất Hiện
Dòng chảy sông (river current): Chảy xuôi dòng do trọng lực. Hướng và sức mạnh của nó bị ảnh hưởng bởi lượng mưa, độ dốc, địa hình và các đập nước nhân tạo. Nước luôn chọn đường đi ít bị cản trở nhất.
Dòng chảy đại dương (ocean current): chịu ảnh hưởng của gió, thủy triều, nhiệt độ, hình dáng bờ biển và sự tự quay của trái đất. Một số dòng (như dòng thủy triều) rất dễ dự đoán, trong khi dòng chảy xa bờ (rip current) lại ập đến bất ngờ.
HLV Leo Briceno, chuyên gia bơi biển với hơn 30 năm kinh nghiệm tại Nam Florida, cảnh báo: “Rất nhiều người nhầm lẫn giữa Rip Current (dòng chảy xa bờ) và Rip Tide (dòng thủy triều hẹp). Chúng hoàn toàn khác nhau.”
- Dòng chảy xa bờ (rip current): Là một luồng nước hẹp, cực mạnh, xé toạc bờ biển để cuốn ra đại dương. Nó là thủ phạm của 81,9% các ca cứu hộ bãi biển. Nó có thể di chuyển với tốc độ 2.4 mét/giây (nhanh hơn cả VĐV Olympic). Nếu cố bơi ngược dòng này, bạn sẽ nắm chắc phần thua. Briceno khuyên: “Đừng hoảng sợ. Hãy ra hiệu cứu hộ và bơi song song với bờ biển cho đến khi tìm được điểm nước yếu hơn để bơi vào.”
- Dòng thủy triều hẹp (rip tide): Dễ dự đoán hơn. Nó hình thành khi nước thủy triều di chuyển nhanh qua một eo biển, vịnh hoặc bến cảng vào một giờ cố định. “Thủy triều là một thế lực tĩnh lặng nhưng hung bạo,” Briceno nói. “Nếu thủy triều đang rút ra biển và bạn cố bơi ngược nó vào bờ, gần như là nhiệm vụ bất khả thi.”
7 Nguyên Tắc Vàng Để Sống Sót Giữa Dòng Chảy Nghịch
Bất chấp sự nguy hiểm, bạn vẫn có thể bơi an toàn nhờ 7 chiến thuật sau đây.
1. Phải Giữ Bình Tĩnh
Điều quan trọng nhất là không hoảng sợ. Hãy nhớ lại những kỹ năng cơ bản nhất: bạn biết cách bơi, cách thở và cách đứng nước.
Khi hoảng loạn, cơ bắp căng cứng sẽ đốt nhanh năng lượng của bạn. Nếu quá ngợp, hãy lật ngửa người và nổi trên mặt nước. Hít thở sâu và thư giãn cho đến khi sẵn sàng bơi tiếp.
2. Sẵn Sàng Điều Chỉnh Hướng Bơi
Hãy nghiên cứu kỹ khu vực thi đấu. Đọc cảnh báo về thủy triều và dòng chảy xa bờ. Hãy mạnh dạn hỏi trực tiếp đội cứu hộ bãi biển (lifeguards).
“Đừng bị lừa bởi mặt nước phẳng lặng. Bên dưới có thể là dòng thủy triều cực mạnh,” Briceno chia sẻ.
Khi đang trong giải đua, bạn bắt buộc phải bơi theo lộ trình của BTC. Tuy nhiên, bạn vẫn có thể linh hoạt một chút. “Đừng bao giờ cắm đầu bơi thẳng vào dòng chảy nghịch, bạn không thắng nổi đâu. Hãy bơi hơi chéo góc (đường chéo) để tìm một luồng nước nhẹ hơn, dù nó khiến bạn đi hơi lệch so với đường ngắm phao một chút,” Briceno khuyên.
3. Tìm Vùng “Nước Sạch”
“Nước sạch” ở đây không phải là nước vệ sinh, mà là một đường bơi không bị người khác làm xáo trộn và quẫy đạp.
Việc núp gió (drafting) sau chân người khác rất có lợi. Tuy nhiên, nếu vùng nước đang rất động và mọi người bắt đầu hoảng loạn, tốt nhất là nên tách ra. Bạn sẽ dễ dàng bung tay quạt nước hơn, và quan trọng nhất là không bị VĐV khác hoảng loạn ôm dìm xuống nước.
4. Định Vị Mục Tiêu (sighting) Đúng Cách
Khi dòng chảy có thể kéo bạn đi chệch hướng, kỹ năng định vị mục tiêu (nhìn phao) là sống còn.
- Không nhìn theo người phía trước: Họ cũng có thể đang bơi lạc. Nếu biển động, đừng cố tìm cái phao bé tí. Hãy nhìn vào một điểm mốc lớn phía sau cái phao (tòa nhà, ngọn núi) vì nó không bao giờ di chuyển.
- Không thở khi đang nhô đầu lên nhìn: Nhô mắt lên mặt nước để nhìn mục tiêu (kiểu mắt cá sấu). Sau đó xoay đầu sang một bên để hít thở. Điều này giúp phần thân dưới không bị chìm nghỉm.
- Chớp thời cơ trên đỉnh sóng: Nếu sóng nhấp nhô, hãy canh lúc bạn bị đẩy lên đỉnh sóng để ngước nhìn mục tiêu.
5. Luyện Tập Thở Hai Bên (Bilateral Breathing)
Chuyện gì sẽ xảy ra nếu bạn chỉ quen thở bên phải, mà sóng lại liên tục đập vào mặt bạn từ phía bên phải?
Khả năng hít thở cả hai bên giúp bạn linh hoạt xử lý trong mọi điều kiện sóng gió. Nó cũng giúp sải tay quạt nước cân bằng hơn. Khi thi đấu, bạn có thể quay về nhịp thở một bên yêu thích, nhưng khi tập luyện, hãy ép bản thân thở hai bên.
6. Duy Trì Nỗ Lực Nhất Quán (Pacing)
Cách trị dòng chảy ngược là sự bền bỉ. Đừng dại dột tung hết sức đạp nước và quạt tay thật mạnh. Dù bạn có tiến lên được vài mét, nhưng một khi kiệt sức, dòng nước sẽ đẩy bạn lùi về vạch xuất phát ngay lập tức.
Thay vào đó, hãy giữ một nhịp điệu ổn định, đều đặn. Bạn tiến lên chậm hơn, nhưng bạn đang tiết kiệm năng lượng và không bao giờ bị đứng lại.
7. Xây Dựng Sức Mạnh Cơ Bắp
Bơi interval (ngắt quãng) giúp tim mạch khỏe hơn, nhưng để cày bừa qua sóng biển, bạn cần sức mạnh cơ bắp.
Hãy tập bơi với phao kẹp đùi (pull buoy) và bàn quạt tay (paddles). Bạn cũng có thể đeo một chiếc dù nhỏ ở eo để tạo lực cản. Một bài tập thú vị khác: Cột dây chun (bungee cord) vào eo và móc vào thành hồ. Bạn cố gắng bơi vươn ra xa nhất có thể trước khi bị sợi dây kéo giật lùi. Nó mô phỏng hoàn hảo cảm giác bị dòng chảy níu lại.
💡 Tâm Tư Từ Coach Trần Đình Minh Anh
Quay lại với thực tế tại giải IRONMAN 70.3 Phú Quốc diễn ra vào cuối năm. Đây là một bài test tâm lý cực nặng cho người mới.
Tại giải năm 2024, giải đã xuất hiện: dòng chảy ngược ở đoạn cuối đường bơi. Rất nhiều bạn bơi chưa giỏi, và không hề nhận ra mình đang lọt vào dòng chảy nghịch. Kết quả là họ bị giữ lại ở một vị trí rất lâu. Dẫn đến việc hoàn thành sát giờ giới hạn. Hoặc đau đớn hơn là nhận kết quả DNF ở ngay môn bơi.
Kinh nghiệm xương máu rút ra là: bạn không thể mù quáng mang giáo án bơi hồ ra áp dụng 100% cho bơi biển.
Trong những ngày sát giải, ngoài việc thả lỏng cơ thể (tapering), bạn phải thu thập thông tin tình báo. Hãy chủ động hỏi han ngư dân địa phương hoặc các chuyên gia bơi lội tại địa điểm tổ chức. Họ là những cuốn từ điển sống về dòng chảy và thủy triều.
Đồng thời, hãy liên tục cập nhật thông báo từ BTC để nắm bắt các kịch bản dự phòng. Chỉ khi bạn thấu hiểu dòng nước mình sắp lao vào. Bạn mới có thể vạch ra một lộ trình hợp lý và tiếp tục được đạp xe và chạy bộ!
-Nguồn từ bài viết Brittany Vermeer trên TriMag-
