Tập thể dục luôn mang lại lợi ích tuyệt vời cho sức khỏe. Nhưng ô nhiễm không khí thì hoàn toàn ngược lại.
Vậy điều gì sẽ xảy ra khi hai yếu tố này đụng độ nhau? Ví dụ như bạn phải chạy bài Long Run giữa một ngày sương mù đầy khói bụi. Cùng giải mã vấn đề này dưới góc nhìn khoa học.
Bản Chất Của Khói Bụi Và Ô Nhiễm
Ô nhiễm không khí là một hỗn hợp của nhiều loại khí độc hại. Chúng bao gồm Ozone, Carbon Monoxide và các hạt bụi siêu vi. Nguồn gốc của chúng đến từ nhà máy điện, khí thải xe cộ hoặc cháy rừng.
Đây thực sự là một thảm họa tàng hình. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ước tính ô nhiễm không khí tước đi sinh mạng của 6,7 triệu người mỗi năm.
Chạy Bộ Hít Khói Bụi Có Tốt Không?
Bác sĩ Michael Koehle từ Đại học British Columbia đã nghiên cứu sâu về vấn đề này. Ông khẳng định ô nhiễm không khí là vô cùng tồi tệ.
Những người sống ở khu vực ô nhiễm dễ mắc bệnh hô hấp và tim mạch hơn. Khi bạn tập luyện, bạn sẽ phải thở nhanh và sâu hơn. Bạn thường phải chuyển từ thở bằng mũi sang thở bằng miệng.
Điều này vô tình kéo theo một lượng lớn chất độc vào sâu bên trong phổi. Vậy việc chạy bộ hít khói bụi có phải là một ý kiến tồi? Không hẳn là như vậy!
Tập luyện trong môi trường ô nhiễm chắc chắn tệ hơn không khí sạch. Chúng ta nên cố gắng tránh xa nó hết mức có thể. Tuy nhiên, việc lười vận động còn mang lại tác hại khủng khiếp hơn rất nhiều.
Nghiên cứu cho thấy, người năng động sống ở vùng ô nhiễm vẫn khỏe mạnh hơn những người ngồi một chỗ.
Lợi Ích Của Thể Thao Vượt Xa Tác Hại Của Khói Bụi
Một nghiên cứu năm 2015 của Đại học Copenhagen đã chứng minh điều này. Lợi ích của việc tập thể dục lấn át hoàn toàn những rủi ro từ ô nhiễm.
Đến năm 2021, một nghiên cứu khác tiếp tục củng cố nhận định trên. Việc tập luyện đều đặn giúp xây dựng hệ thống phòng thủ chống oxy hóa tự nhiên. Nó cũng làm giảm thiểu tình trạng viêm mãn tính theo thời gian.
Sức mạnh nội tại từ việc tập luyện giúp bảo vệ tim mạch khỏi tổn thương do ô nhiễm. Do đó, tập thể dục vẫn là thành tố quan trọng đối với sức khỏe con người.
Dù môi trường xung quanh có phần độc hại, bạn vẫn cần phải duy trì vận động.
Hãy Lên Kế Hoạch Tập Luyện Khôn Ngoan
Dù thể thao có lợi, bạn cũng đừng cố đâm đầu ra đường vào ngày mù mịt khói sương.
Giống như việc xem dự báo thời tiết, bạn cần kiểm tra chất lượng không khí. Hãy sử dụng các ứng dụng đo chỉ số AQI trên điện thoại.
- Màu xanh và vàng: Không khí ở mức “tốt” và “trung bình”. Bạn hoàn toàn có thể tập luyện bình thường.
- Màu cam: Hãy thận trọng, đặc biệt nếu bạn có bệnh hen suyễn hoặc dị ứng.
- Màu đỏ hoặc tím: Ô nhiễm ở mức báo động. Hãy dời bài tập vào trong nhà hoặc tập trên máy chạy bộ.
💡 Mẹo Thực Tế Khi Phải Tập Luyện Giữa Trời Ô Nhiễm
Hầu hết chúng ta không cần phải từ bỏ các bài tập ngoài trời. Nhưng bạn phải chơi thể thao một cách thông minh và an toàn hơn. Dưới đây là những biện pháp giảm thiểu tác động của khói bụi:
- Chạy vào sáng sớm: Chất lượng không khí đầu ngày thường tốt hơn. Ánh nắng mặt trời sẽ khuếch đại mức độ ô nhiễm không khí vào buổi trưa.
- Tránh xa đường lớn: Tuyệt đối đừng chạy hoặc đạp xe sát đường lớn, quốc lộ, dốc cầu lên, trong giờ cao điểm. Chỉ cần lùi vào vài con phố nhỏ hoặc vào khu đô thị, khu công nghiệp, lượng khí thải bạn hít phải sẽ giảm đáng kể. Hoặc đạp xe trong nhà trên smart trainer.
- Giảm khối lượng: Nếu không thể tập trong nhà vào ngày ô nhiễm, hãy linh hoạt. Cân nhắc giảm cường độ vận động hoặc rút ngắn thời gian bài tập.
- Sử dụng khẩu trang: Khẩu trang tiêu chuẩn N95 hoặc P100 lọc khói bụi rất hiệu quả. Tuy nhiên, chúng sẽ khiến việc hít thở khi vận động mạnh trở nên khó khăn hơn.
- Vệ sinh đường hô hấp: Sau khi tập ngoài trời, hãy dùng bình xịt rửa mũi (Neti pot). Việc này giúp rửa trôi các cặn bụi bẩn bám trong niêm mạc mũi.
- Lưu ý với bệnh hen suyễn: VĐV mắc bệnh hen có thể thấy thuốc xịt kém hiệu quả hơn trong môi trường ô nhiễm. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để điều chỉnh phác đồ điều trị kịp thời.
- Lắng nghe cơ thể: Nếu gặp vấn đề bất thường như khó thở đột ngột, hãy ngừng tập ngay lập tức. Đừng cố gắng quá sức và hãy tìm đến cơ sở y tế gần nhất.
-Nguồn bài viết trích từ Susan Lacke trên TriMag-
