Chúng ta hãy nói thẳng điều này: Cắn răng chịu đựng đau đớn để tiếp tục chạy là một quyết định tồi tệ. Việc ép bản thân hoàn thành cuộc đua bất chấp chấn thương không hề khỏe mạnh hay đáng tự hào. Nó chỉ khiến cơ thể bạn tàn tạ hơn mà thôi.
Tuy nhiên, “vượt lên nỗi đau” lại là câu chuyện thường xuyên được truyền thông ca ngợi. Rất nhiều VĐV phong trào đang bị ảo tưởng bởi những tấm gương cố đấm ăn xôi này.
Góc Khuất Của Sự Tôn Vinh Sự Đau Đớn
Nhà tâm lý học thể thao Mari Dottschadis cho biết: “Xã hội chúng ta rất say mê sự đau đớn. Họ thích kiểm soát nỗi đau và cảm giác hưng phấn tột độ khi vượt qua nó”.
Cộng đồng runfluencer (những người có sức ảnh hưởng trong chạy bộ) đã từng bị chỉ trích nặng nề. Rất nhiều người trong số họ tự hào khoe thành tích dù đang bị gãy xương. Chuyên gia Cam McDonald bức xúc: “Việc coi chấn thương như một chiếc huy chương danh dự là điều tồi tệ nhất chúng ta đang gieo rắc vào đầu người khác”.
Những câu nói khẩu hiệu như “Không đau thì không thành công” (No pain, no gain) hay “Đau đớn là lúc sự yếu đuối rời khỏi cơ thể” đã ăn sâu vào tiềm thức của dân chạy bộ suốt nhiều thập kỷ. Tất nhiên, cả nhiều môn thể thao đường dài khác, như IRONMAN chẳng hạn.
Chạy bộ đường dài bản chất là môn thể thao của sự chịu đựng. Theo chuyên gia Emily Saul, não bộ con người luôn có cơ chế tự vệ. Nó sẽ bắt bạn dừng lại trước khi cơ thể thực sự cạn kiệt. Tuy nhiên, các VĐV muốn phá vỡ giới hạn phải tập cách tắt công tắc cảnh báo này. Khi bạn tắt nó đi một cách mù quáng, chấn thương và hậu quả lâu dài sau đó là điều tất yếu.
Tại Sao Runner Thích Liều Mạng Chạy Khi Đang Bị Đau?
Đối với các VĐV chuyên nghiệp (Elite), việc họ cắn răng thi đấu là điều dễ hiểu. Họ có hợp đồng tài trợ, tiền thưởng và cả sự nghiệp đang đặt cược.
Nhưng đối với dân phong trào, chạy bộ là một đặc quyền, không phải là cần câu cơm. Thế nhưng, nhiều người lại mù quáng bắt chước giới tinh hoa. Một nghiên cứu năm 2018 cho thấy có tới 85% người chạy phong trào vẫn tiếp tục chạy dù đang dính chấn thương. Đó là một con số cực kỳ đáng báo động.
Tại sao họ không chịu nghỉ ngơi? Chuyên gia Tracy Carrington giải thích: “Việc ép một người tự rút lui khỏi đường đua còn khó khăn hơn nhiều so với việc bắt họ chịu đựng nỗi đau thể xác”.
Nhiều runner có tính cách cầu toàn. Họ lên một kế hoạch hoàn hảo và tin rằng chỉ cần làm theo thì chắc chắn sẽ thành công. Khi chấn thương ập đến phá hỏng kế hoạch, họ không chấp nhận được sự thật. Thay vì linh hoạt điều chỉnh, họ chọn cách bịt tai nhắm mắt: “Không, mình không sao cả, cứ cố lên là được”. Hậu quả là họ rơi vào trạng thái kiệt quệ hoàn toàn sau cuộc đua.
Hiểu Cơ Thể: Chia Sẻ Từ Coach Trần Đình Minh Anh
Bản thân tôi, khi từng chinh phục các cự ly siêu sức bền như Ultra Trail 112km hay Deca Triathlon (38km bơi, 1800km đạp, 422km chạy). Tôi rất thấm thía ranh giới mong manh giữa “nỗ lực” và “phá hoại”. Bạn phải thực sự lắng nghe và phân biệt được các loại nỗi đau. Bạn phải biết cái nào có thể ráng thêm một chút, cái nào sẽ tàn phá cơ thể lâu dài.
Tôi nhớ lại giải IRONMAN Western Australia năm 2019. Khi đạp xe, tôi vô ý bị ngã và máu rỉ ở đầu gối liên tục suốt 100km còn lại. Sau khi đạp xong, tôi vẫn tiếp tục đi bộ 42km với vết thương đó (không thể chạy được). Nhưng tôi đã tính toán rất kỹ tình huống này.
Đây chỉ là vết thương ngoài da, hoàn toàn không ảnh hưởng đến xương gân cốt. Vẫn kịp về đích trước cut-off time, nhờ y tế khâu lại và nghỉ ngơi hai tuần là ổn. Nỗi đau đó nằm trong tầm kiểm soát an toàn của tôi.
Tuy nhiên, với các chấn thương phần khác, tôi lại chọn cách xử lý hoàn toàn khác. Trong vài giải chạy địa hình siêu đường mòn Ultra Trail, tôi cảm thấy nhói đau ở dải chậu chày IT Band. Sau 30 đến 60 phút đi bộ cân nhắc, tôi quyết định bỏ cuộc DNF.
Tôi biết rõ nếu ráng cố chạy bằng cái đầu gối đau đó, tôi có khả năng nghỉ dài hạn. Hoặc tệ hơn là nghỉ chạy luôn. Tôi có thể sẽ phải treo giày nghỉ chạy cả năm trời. Không một tấm huy chương nào đáng giá bằng đôi chân của chúng ta.
Việc dừng lại đòi hỏi bản lĩnh và sự tự nhận thức vô cùng lớn. Đôi khi, buông bỏ cái tôi và chấp nhận kết quả DNF mới là quyết định dũng cảm nhất. Và khi hiểu cơ thể và biết cách tập luyện an toàn, tôi có thể chinh phục mọi cự ly mình muốn.
Hãy luôn tự hỏi: Bạn đang cố chứng tỏ điều gì? Thành tích này có đáng để đánh đổi sức khỏe lâu dài không? Nếu bạn muốn chạy bộ khỏe mạnh đến năm 80 tuổi, hãy học cách yêu thương bản thân!
-Nguồn trích từ bài viết của Ashley Mateo và Howard Calvert trên RW-
