Sam Laidlow vừa phá vỡ kỷ lục thế giới cự ly iron-distance tại giải Challenge Roth. Hãy cùng khám phá chiến thuật sắc bén và sự thật đằng sau chiến thắng lịch sử 7:21:04 này.
Khi chỉ còn cách vạch đích khoảng 6km, tâm trí của Sam Laidlow hoàn toàn trống rỗng. Anh không hề nghĩ đến kỷ lục.
Đồng hồ báo tốc độ chạy đang tụt thê thảm xuống gần 5 phút/km. Nhịp tim thì cắm đầu giảm. Anh đã hoàn toàn cạn kiệt năng lượng, phải đi bộ nhiều lần. Anh rơi vào thứ mà anh gọi là “một nơi vô cùng, vô cùng tăm tối”.
Kỷ lục và chức vô địch vẫn nằm trong tầm tay, nhưng với một điều kiện: Anh phải tiếp tục nhấc chân bước đi, dù não bộ đã tắt nguồn hoàn toàn.
“Thế đó. Não bạn tắt lịm, mọi thứ chỉ còn là một mớ hỗn độn mờ ảo,” Laidlow nhớ lại những kilomet cuối cùng. “Bạn vượt qua cái ngưỡng chịu đựng, nơi bạn bắt đầu ý thức được sự đau đớn. Nói thật là tôi chẳng nhớ nổi mình đã chạy 6km cuối như thế nào.”
Đó là sự kỳ lạ của con số 7:21:04. Nhìn từ bên ngoài, chức vô địch Roth lần thứ hai của Laidlow trông giống như một cỗ máy được lập trình hoàn hảo. Anh bơi hết 46:57, đạp xe 3:54:58, chạy bộ 2:36:53. Anh vượt qua kỷ lục 7:21:12 của siêu nhân Kristian Blummenfelt đúng 8 giây.
Nhưng đằng sau những con số đẹp đẽ đó là một lớp lang chiến thuật bậc thầy, một dự án khí động học đồ sộ và một sự phân phối sức suýt chút nữa đã hủy diệt chính anh.
“Tôi hoàn toàn không có một ngày thi đấu hoàn hảo,” Laidlow chia sẻ trong cuộc gọi Zoom với tạp chí Triathlete. “Thông số lực đạp của tôi sụt giảm nghiêm trọng so với quá khứ. Còn chạy bộ thì tôi bùng nổ tốt lúc đầu, nhưng sau đó thì sập nguồn hoàn toàn.”
Sự thừa nhận này làm cho chiến thắng càng trở nên thú vị. Anh không há miệng chờ sung ở Roth. Anh đã tự tay thiết kế nên một cuộc đua ép kỷ lục phải lộ diện, và suýt nữa đã không thể sống sót qua nó.
Tại Sao Lại Là Challenge Roth?
Triathlon hiện tại không thiếu những giải đấu tiền thưởng khủng. Sau chức vô địch Roth năm ngoái (7:29:35), Laidlow hoàn toàn có thể chọn một đấu trường khác.
Lý do thứ nhất là khát khao phá vỡ giới hạn. Anh tin rằng với một chu kỳ tập luyện trọn vẹn, anh có thể rút ngắn thêm 5 đến 10 phút.
Lý do thứ hai mang tính cá nhân hơn. “Roth nhắc nhở tôi lý do tôi chơi môn thể thao này,” anh bộc bạch. “Giải đấu này quá độc nhất. Nó phản ánh đúng những giá trị tôi theo đuổi: Gia đình, kỷ luật và sự tử tế của cộng đồng.”
Khi biết Kristian Blummenfelt và nhà vô địch Magnus Ditlev (3 lần vô địch Roth) sẽ tham gia, Laidlow hiểu rằng: Để giành chiến thắng, anh bắt buộc phải phá kỷ lục.
Nếu để Blummenfelt – một trong những chân chạy khủng nhất thế giới – duy trì sức lực đến phần thi marathon, thì Laidlow nắm chắc phần thua. Anh cần một chiến thuật để bẻ gãy đôi chân của đối thủ ngay từ lúc đạp xe.
Bí Ẩn Về Nhóm Chat Canyon
Trước ngày đua, có một tin đồn thú vị về Nhóm chat Canyon. Laidlow, Rico Bogen và Jonas Schomburg (đều đi xe Canyon) đã lập một nhóm WhatsApp. Ba quái kiệt bơi-đạp này có chung một mục tiêu: Đưa Blummenfelt vào thế “ăn hành” ngay từ đầu.
Laidlow bật cười xác nhận nhóm chat này là có thật. Tuy nhiên, nó được lập bởi quản lý hãng xe Canyon chứ không phải do các VĐV tự khởi xướng.
“Thực ra cả ba chúng tôi đều không thèm nhắn tin lại,” Laidlow thú nhận. Bởi vì họ đều hiểu ý nhau. Schomburg và Bogen nổi tiếng với lối đua cực kỳ hung hãn. Cách duy nhất để khóa chặt Blummenfelt là phải ép anh ta đuổi theo bở hơi tai ngay từ tiếng súng xuất phát.
Chiến thuật này đã phát huy tác dụng. Kết thúc phần bơi, nhóm dẫn đầu (Bogen, Laidlow, Schomburg) hơn Blummenfelt tới 3 phút.
Bất ngờ thay, Laidlow không hề biết điều đó. “Lúc bơi, tôi quay lại nhìn và tưởng Blummenfelt đang ngay sát phía sau,” Laidlow kể. Do đó, anh dưỡng sức và ít lên kéo top nhất. Mãi đến khi chuyển tiếp sang đạp xe, bạn gái anh mới hét lên báo tin Blummenfelt đã bị bỏ xa.
“Đó là một bất ngờ quá ngọt ngào,” Laidlow nói. Từ thời điểm đó, cuộc chơi đạp xe chỉ còn lại anh và những đồng minh chung chí hướng.
Challenge Roth Rất Nhanh, Nhưng Không Hề Phẳng
Nhiều người nhìn vào thông số thời gian và nhầm tưởng Roth là một đường đua phẳng lỳ. Laidlow khẳng định điều đó hoàn toàn sai. Đường Roth có rất nhiều con dốc nhấp nhô (rolling hills).
Để đạp nhanh ở Roth, bạn không thể cứ cắm đầu đạp bạo lực. Bạn phải biết chỗ nào cần bung sức, chỗ nào cần nương chân. Laidlow đã đến Roth trước 2.5 tuần để làm các bài kiểm tra khí động học cùng hãng mâm xe Swiss Side.
Trên địa hình đồi dốc, bạn phải bung lực ở chân dốc để lấy trớn, và giảm lực khi xe đã đạt tốc độ cao ở đỉnh dốc. Việc thay đổi lực liên tục bào mòn thể lực rất khủng khiếp.
Nhịp tim đạp xe bình thường của Laidlow là 145-150 bpm. Nhưng ở giờ đầu tiên tại Roth, anh bị đẩy lên mức 160 bpm ở các đoạn dốc gắt.
Tuy nhiên, Laidlow tiết lộ một bí mật trong thỏa thuận nhóm chat: “Chúng tôi thống nhất sẽ đạp chết bỏ trong giờ đầu tiên. Nhưng có 2 đoạn chúng tôi sẽ hoàn toàn thả lỏng. Không ai được phép tấn công ở 2 điểm nghỉ ngơi này. Nếu cứ ép tim liên tục không kịp nạp dinh dưỡng, cơ thể sẽ phản đòn ngay lập tức.”
Một chiến thuật tưởng chừng hoang dại nhưng lại được tính toán độ an toàn đến từng milimet.
Cuộc Song Sát Cùng Rico Bogen
Khi Schomburg rớt lại, chặng đạp xe biến thành cuộc đua tính giờ giữa Laidlow và Bogen. Cả hai đều muốn nới rộng khoảng cách với nhóm bám đuổi.
Tuy nhiên, việc đạp cùng người khác trên địa hình dốc tạo ra Hiệu ứng đàn accordion. Dù giữ đúng cự ly núp gió hợp lệ là 20 mét, khoảng cách này sẽ đột ngột rút ngắn khi xuống dốc. Để tránh bị phạt thẻ núp gió (lỗi drafting), Laidlow bắt buộc phải giảm lực đạp. Nhưng khi người đi trước leo qua dốc và tăng tốc, khoảng cách lại giãn ra, buộc Laidlow phải đạp nhồi để bám theo.
“Cuối cùng, bạn lại phải bung sức ở những chỗ không đáng,” Laidlow phân tích.
Chưa hết, Laidlow còn bị chứng thiếu máu lưu thông ở chân trái. Cứ đạp 5 phút, anh lại phải hãm tốc độ, để Bogen vượt lên trước, nhằm mục đích hồi máu cho chân.
“Đó không phải là một phần đạp xe mượt mà,” anh thừa nhận. “Nhìn những bức ảnh chụp lại, mặt tôi nhăn nhó vì đau đớn.”
Dù vậy, anh vẫn hoàn thành 180km đạp xe với 3:54:58 (nhanh hơn năm ngoái 8 phút). Thành công này có sự đóng góp khổng lồ của chiếc xe đạp.
Vũ Khí Khí Động Học: Canyon Speedmax
Laidlow khẳng định lực cản khí động học lớn nhất không đến từ chiếc xe, mà đến từ cơ thể VĐV. Tư thế đạp mới là yếu tố quyết định tốc độ.
Chiếc Canyon Speedmax thế hệ mới được thiết kế để dễ dàng điều chỉnh tư thế. Thay vì phải tháo lắp phức tạp, Laidlow có thể dễ dàng tinh chỉnh để tìm ra tư thế vừa lướt gió nhất, vừa thoải mái nhất để duy trì lực đạp suốt gần 4 tiếng đồng hồ.
Bước vào phần chạy marathon, Laidlow và Bogen đã tạo ra khoảng cách 12 phút với Blummenfelt. Một kịch bản trong mơ. Nhưng chặng đường phía trước vẫn là địa ngục.
Chạy Tốt – Cho Đến Khi Sập Nguồn
Hai tuần trước giải, Laidlow và bạn gái bị ốm rất nặng. Quá trình tập luyện bị đình trệ.
Trong 30km chạy bộ đầu tiên, anh duy trì nhịp tim ở mức 150 bpm. Mọi thứ diễn ra trơn tru. Anh bỏ lại Bogen ở phía sau. Dù vậy, anh không bao giờ dám chủ quan trước khoảng cách 12 phút.
“Ở IRONMAN, mọi thứ đều có thể xảy ra. Tôi từng ngỡ mình sẽ phá kỷ lục ở Kona, để rồi 4km sau đó tôi phải đi bộ và thấy đom đóm mắt,” anh nhớ lại.
Và điều tồi tệ đã đến ở km thứ 30. Nhịp tim bắt đầu lao dốc – một dấu hiệu rõ ràng của việc cơ thể hết sạch Carbohydrate.
“Tôi hết cạn xăng,” anh thú nhận. “Lúc đó cuộc chiến sinh tử mới thực sự bắt đầu.”
Đến km 34, anh hơi đụng tường (hit the wall / bonk). Khán giả gào thét báo rằng kỷ lục vẫn còn cơ hội, nhưng Laidlow nhìn đồng hồ thấy Pace 5:00. Anh nghĩ kỷ lục đã trôi qua. Mục tiêu duy nhất là lết được về đích.
Cuộc Chạy Đua Chống Lại Giới Hạn
Thú vị thay, đội hỗ trợ dọc đường của Laidlow không một ai nói cho anh biết khoảng thời gian chính xác cần để phá kỷ lục. Đó là một quyết định sáng suốt để giảm áp lực. Anh chỉ biết cắm đầu chạy.
Anh tự thương lượng với bản thân: Ráng đi bộ ở đỉnh dốc, rồi đổ dốc với Pace 4:00, và cắn răng chịu đựng những kilomet cuối cùng trong thị trấn.
Hình ảnh kilomet cuối cùng không hề đẹp đẽ. Đầu anh lắc lư liên tục vì kiệt sức.
Nhưng cuối cùng, Laidlow cán đích với 7:21:04 – xô đổ kỷ lục của Blummenfelt với cách biệt vỏn vẹn 8 giây. Anh đã bảo vệ thành công ngôi vương tại Roth và ghi tên mình vào lịch sử với tư cách người đua cự ly iron-distance nhanh nhất mọi thời đại.
💡 Tâm Tư Của Coach Trần Đình Minh Anh
Tên của nhà vô địch Sam Laidlow. Đọc phiên âm sang tiếng Việt nghe y hệt như Lết-lâu.
Nghe tên thì tưởng đồng chí này sẽ phải lết rất lâu. Vậy mà anh chàng lại “lết” về đích nhanh nhất hiện tại!
Điều ấn tượng nhất ở Laidlow không phải là thể lực, mà là sự dũng cảm khi anh dám đối mặt với cơn sập nguồn. Cảm giác đôi chân bị khóa cứng, đầu óc ảo giác nhưng vẫn phải tiếp tục tiến về phía trước là một cực hình mà chỉ những ai từng trải qua chặng marathon cuối cùng của IRONMAN mới thấu hiểu.
Nói thiệt là bản lĩnh này phải là các VĐV chuyên nghiệp cơm áo gạo tiền bằng chính môn thể thao này, hiểu cơ thể, cộng với chiến ý cao chót vót mới làm được và liều lĩnh như vậy.
Chúc mừng chàng trai trẻ Sam Laidlow với thành tựu mới vô cùng đáng ngưỡng mộ!
-Trích từ bài viết của Jordan Blanco trên TriMag-
