Vài tuần nữa là đến ngày đua. Bạn nhìn lại lịch tập và nhận ra mọi thứ không như kỳ vọng. Bạn bị ốm, bận việc, dính chấn thương và bỏ lỡ quá nhiều bài tập. Thể lực hiện tại kém xa mục tiêu ban đầu.
Trường hợp này cực kỳ phổ biến. Ai cũng từng bị guồng quay công việc và cuộc sống phá vỡ giáo án. Bạn hoang mang không biết có nên ráng đua hay chấp nhận rút lui (DNS – Did Not Start)?
Tại Việt Nam, nhiều người mới chơi dù tập chưa đủ vẫn liều lĩnh lao vào IRONMAN 70.3 Đà Nẵng hay IRONMAN Vietam. Dưới đây là 7 câu hỏi khoa học giúp bạn đưa ra quyết định sáng suốt nhất.
1. Bạn Thiếu Tập Vì Dính Chấn Thương?
Chấn thương là chuyện cơm bữa. Giải đấu có vô số, nhưng cơ thể bạn chỉ có một. Hãy ưu tiên sức khỏe. Việc cắn răng chịu đau để thi đấu không khiến bạn ngầu hơn.
- Rút lui ngay hoặc đổi cự ly: Nếu việc đi đua làm vết thương nặng hơn. Đặc biệt là chấn thương do căng thẳng (tập nặng quá gây viêm, tai nạn vì lý do khách quan, áp lực cuộc sống…). Nếu việc tiếp tục tham gia dẫn tới hậu quả nghiêm trọng hơn (đau mãn tính, gãy xương, nghỉ dài hạn…) => hãy dừng lại.
- Tiếp tục: Nếu bạn đã khỏi hẳn, hoặc bạn lì lợm bất chấp rủi ro (dù chúng tôi không khuyến khích).
2. Bạn Có Khả Năng Hoàn Thành Cự Ly Không?
Đây là câu hỏi khó nhất. Không có công thức tuyệt đối kiểu “Tập được X thì đua được Y”. Nhưng có ba sự thật luôn đúng:
- Cố gắng đạt thể lực ở cự ly ngắn (Sprint/Olympic) dễ hơn rất nhiều so với cự ly dài (70.3/140.6).
- Khối lượng tích lũy (Endurance Base) quan trọng ngang ngửa độ dài của buổi tập dài nhất (Longest Workout).
- Nếu là VĐV kinh nghiệm, trực giác của bạn thường đúng.
Bảng Tiêu Chuẩn Thể Lực Tối Thiểu (Khoảng Cách Đã Tập)
| Cự Ly Đua | Người Mới Chơi | Người Có Kinh Nghiệm |
| Sprint | 2/3 khoảng cách mỗi môn | Tập sương sương cũng qua |
| Olympic | 2/3 khoảng cách mỗi môn | 1/2 khoảng cách mỗi môn |
| IRONMAN 70.3 | 3/4 khoảng cách mỗi môn + Tích lũy tốt | 2/3 khoảng cách mỗi môn + Tích lũy ổn |
| Full IRONMAN | 3/4 bơi và đạp + 1/2 chạy + Tích lũy tốt | 2/3 bơi và đạp + 1/2 chạy + Tích lũy ổn |
- Nếu bạn tự tin vượt qua và nằm trong Top đầu: Chuyển sang Câu 6.
- Nếu bạn nằm ở nhóm giữa hoặc chót: Chuyển sang Câu 3.
- Nếu bảng trên là báo động đỏ: Chuyển sang Câu 5.
- Nếu chỉ báo động đỏ ở 1 môn: Chuyển sang Câu 4.
3. Bạn Có Kịp Cut-off Time?
Các giải đấu đều có thời gian Cut-off khắt khe. Lấy tốc độ tập luyện, cộng thêm thời gian hao hụt rồi làm phép tính nháp.
Ví dụ: Bạn cộng thêm 15-30 giây/100m bơi. Trừ đi 2-5 km/h khi đạp. Cộng thêm 1-2 phút/km khi chạy. Bạn ra kết quả chậm nhất.
- Kịp Cut-off: Chuyển sang Câu 6.
- Rớt Cut-off toàn diện: Chuyển sang Câu 5.
- Chỉ rớt Cut-off một môn: Chuyển sang Câu 4.
4. Có Thể Đổi Sang Thi Đấu 2 Môn (Duathlon/Aquathlon)?
Nếu bạn bị chấn thương 1 môn (ví dụ không thể chạy do đau gối). Việc xin Ban tổ chức đổi sang thi Aquabike (chỉ bơi và đạp) là giải pháp tuyệt vời. Nếu giải có cự ly này 😐
- Đổi được: Tiến hành thủ tục.
- Không đổi được hoặc không thích: Chuyển sang Câu 5.
5. Có Thể Hạ Cự Ly Thi Đấu Không?
Thể lực bạn yếu nhưng giải có hạng mục ngắn hơn (Ví dụ: Từ 70.3 hạ xuống Sprint).
- Nếu hạ được: Đăng ký đổi ngay lập tức.
- Không hạ được và bạn đang chấn thương: Bỏ cuộc, ở nhà nghỉ ngơi.
6. Bạn Có Sẵn Sàng Trải Qua Nỗi Đau Tột Cùng?
Tham gia đường đua khi thể lực yếu kém sẽ đẩy cơ thể đến cực hạn chịu đựng. Nỗi đau thể xác trong và sau cuộc đua sẽ tăng lên gấp bội. Rủi ro chấn thương thể chất và tinh thần rất cao sau race. Dưới cái nắng thiêu đốt của miền Trung, mọi thứ còn kinh khủng hơn.
- Sợ đau: Bỏ cuộc.
- Sẵn sàng nếm mùi đau khổ: Chuyển sang Câu 7.
7. Bạn Có Chấp Nhận Hạ Thấp Kỳ Vọng?
Bạn không thể hy vọng có Personal Record (PR) khi tập tành chắp vá. Hãy chuẩn bị tâm lý cho một kịch bản tồi tệ. Bạn có thể phải đi bộ toàn bộ phần chạy. Thậm chí có thể bị loại (DNF) giữa chừng do không kịp thời gian cut-off.
- Nếu bạn cởi mở, vui vẻ chấp nhận mọi kết quả: Mở vali soạn đồ ngay!
- Nếu bạn rất ám ảnh thành tích, sợ mất mặt: Hãy ở nhà và chuẩn bị kỹ cho giải sau.
💡 Đúc Kết Từ Cốt Trần Đình Minh Anh
Là một HLV phong trào và VĐV thành tích cũng trên trung bình khá ở các giải IRONMAN. Lời khuyên xương máu của tui là: Sợ thì đừng làm, mà đã làm thì đừng sợ.
Nếu bạn bị dính chấn thương xương khớp: Hãy mạnh dạn ở nhà. Huy chương không mua lại được cái đầu gối.
Nếu bạn chỉ bị thiếu tập do lười hoặc bận rộn: HÃY ĐI ĐUA! Đừng kỳ vọng phá kỷ lục cá nhân. Hãy xem đó như một buổi dạo chơi đắt tiền. Chuyển mục tiêu từ “Đua” sang “Trải nghiệm”. Ghé các trạm tiếp nước ăn chuối, uống dưa hấu, chụp ảnh vui vẻ. Đi bộ nhiều hơn chạy để giữ nhịp tim thấp. Về đích trước Cut-off 1 phút cũng là một chiến thắng rồi!
==> Tui không khuyến khích các bạn liều lĩnh đi thi. Rủi ro trong các cuộc thi đường dài nếu thiếu sự chuẩn bị về hiểu biết nội dung thi đấu, dinh dưỡng, đồ đạc, thể lực, tinh thần… thì tốt nhất bạn nên dời năm sau hoặc năm nào đấy bạn cảm thấy phù hợp. Đừng đánh cược sức khỏe nếu không thực sự hiểu bản thân và cuộc chơi.
Tui nói thật lòng đó!
-Bài viết trích từ HLV Alison Freeman, USA Triathlon Coach level III-
